Πολλοί φιλότεχνοι συγχέουν τους όρους «σύγχρονη» και «μοντέρνα» τέχνη, θεωρώντας ότι το σύγχρονο είναι και μοντέρνο και αντιστρόφως. Όμως, για τους ιστορικούς της τέχνης οι δύο όροι είναι σαφώς διαχωρισμένοι.

Όταν αναγράφεται σε κάποιο βιβλίο ή σε κάποια καλλιτεχνική κριτική η φράση «σύγχρονη τέχνη», συνήθως αναφερόμαστε στην καλλιτεχνική δημιουργία που έλαβε χώρα σε ένα χρονικό διάστημα που εκτείνεται από το 1860 ως τα τέλη της δεκαετίας του ’70. Το έργο των σημαντικότερων καλλιτεχνών αυτής της περιόδου χαρακτηρίζεται από έναν διαρκή πειραματισμό και μια εσωτερική ανάγκη υπέρβασης της παράδοσης και ρήξης με τις συμβάσεις του παρελθόντος.

Αναφορικά με την εικαστική δημιουργία, νέα υλικά και νέες τεχνικές κάνουν την εμφάνισή τους και η αφηγηματική παραστατικότητα, που επικρατούσε μέχρι τότε, δίνει την θέση της στην αφαίρεση. Αυτή η καλλιτεχνική ελευθερία, που επιτρέπει την εξωτερίκευση του οράματος του δημιουργού, είναι πρωτόγνωρη και βρίσκεται στη βάση της έμπνευσης για ορισμένα από τα αριστουργήματα που κοσμούν τους τοίχους των μεγαλύτερων μουσείων του κόσμου.

Η σύγχρονη τέχνη κατανοεί το παρόν και οραματίζεται το μέλλον

Στο τέλος του 20ού αιώνα γεννιέται η μεταμοντερνιστική τάση που επηρεάζεται από την εξέλιξη της τεχνολογίας. Τότε γεννιούνται οι έννοιες της βιντεοτέχνης και της περφόρμανς. Οι αρτίστες της εποχής αμφισβητούν κάθε δεδομένο της παράδοσης και εξερευνούν νέα καλλιτεχνικά μονοπάτια, εμπνευσμένοι από τις νέες ανακαλύψεις της επιστήμης. Ένας νέος ψηφιακός κόσμος ανατέλλει και αποτελεί πεδίο αέναης εξερεύνησης.

Παράλληλα, κερδίζει έδαφος ότι ο καλλιτέχνης δεν είναι ο μοναδικός δημιουργός ενός έργου τέχνης, αλλά μοιράζεται αυτόν το ρόλο με το κοινό, σε μια δυναμική αλληλεπίδραση, που γεννά διαρκώς νέα ερωτήματα και ωθεί σε καινοτόμους πειραματισμούς.

Με άλλα λόγια, ενώ η μοντέρνα τέχνη αναφερόταν στην παραδοσιακή καλλιτεχνική δημιουργία, έστω και για να έλθει σε ρήξη μαζί της, η σύγχρονη τέχνη αρχίζει από το μηδέν, δεν κρατά καμιά σταθερή αξία, εξερευνά νέους ψηφιακούς δρόμους και θέτει νέα ερωτήματα γεννημένα από την τεχνολογική πρόοδο.